Kultura w Zawoi

W Zawoi działalność kulturalna ma swoje wielowiekowe tradycje. Już w XIX stuleciu działały tu bractwa i stowarzyszenia przy kościele parafialnym w Zawoi, np. Apostolstwo Modlitwy (od 1875 roku), Bractwo Żywego Różańca (od 1876 roku), Bractwo Wstrzemięźliwości (od 1890 roku) i inne. W latach 1916 – 1919 działało tez Stowarzyszenie Młodzieży Męskiej pod wezwaniem św. Stanisława Kostki, a od 1927 roku Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży powołane do życia w Polsce rok wcześniej. Wszystkie te organizacje, prócz realizowania swoich założeń religijnych wykazywały aktywny udział w życiu kulturalnym wsi, organizując przedstawienia o tematyce religijnej, różnego rodzaju kursy, odczyty itp. Zawoja noclegi

Nie można pominąć istniejących też organizacji świeckich, jak założone w 1929 roku Towarzystwo Czytelni Ludowych. Powstało dzięki gminnej bibliotece. W okresie międzywojennym działała też Ochotnicza Straż Pożarna i Koła Gospodyń. W latach 1932-1938 Zawoja pokoje gościnne mogła poszczycić się zespołem regionalnym, założonym przez ludoznawcę, nauczyciela Franciszka Gazdę, zaś w Skawicy działał chór i kółko teatralne prowadzone przez Bronisława Faliszewskiego – emerytowanego aktora.

Po II wojnie światowej działalność kulturalna ożywiła się dopiero w latach 60. XX wieku. Powstał wtedy miedzy innymi zespól folklorystyczny, podjęły działalność Kola Gospodyń Wiejskich. Od 1974 roku szereg działań na niwie kultury zaczął w gminie kreować Gminny Ośrodek Kultury; przejął opiekę nad zespołami regionalnymi, organizował wystawy, kursy, szkolenia, a także spektakle teatralne i występy wokalistów. Zawoja pensjonaty

Na chwilę obecną istotnym nurtem działalności kulturalnej na terenie Gminy jest dbałość
o zachowanie własnych tradycji regionalnych, traktowanych nie tylko jako znak własnej tożsamości i cenny zabytek przeszłości, ale także jako istotny element promocji i turystyczna atrakcja. W Gminie działają zespoły regionalne, organizowane są imprezy o charakterze folklorystycznym, itp. Ważne miejsce w działalności kulturalnej zajmuje też promowanie miejscowego rękodzieła
i twórczości artystycznej; organizowane są pokazy, wystawy, kiermasze. Gmina posiada bibliotekę (nie licząc bibliotek szkolnych), a hala sportowa i skromna sala widowiskowa umożliwiają organizowanie imprez sportowych oraz spektakli teatralnych, występów znanych artystów itp. Zawoja wille

Na terenie Gminy istnieje wiele stowarzyszeń, a Stowarzyszenie Gmin Babiogórskich zrzeszające gminy położone u północnych podnóży Babiej Góry ma w Zawoi swoją siedzibę. W ostatnich latach ukazało się też szereg publikacji poświęconych gminie wydawanych staraniem wspomnianego tu Stowarzyszenia, Gminnego Centrum Kultury, Promocji i Turystyki, a także miejscowych szkol i parafii; Zawoja ma od 1996 roku swoja monografię, a monografia Skawicy jest właśnie na ukończeniu. Istotny wkład w kulturalny obraz Gminy ma Babiogórski Park Narodowy mający swoją siedzibę w Zawoi, który prowadzi działalność naukową, wydawniczą, wystawienniczą, często uczestnicząc także w imprezach gminnych jako współorganizator.

W kulturalną działalność Gminy wpisuje się tez Odział PTTK w Suchej Beskidzkiej, który jest miedzy innymi opiekunem małego „skansenu” budownictwa ludowego Górali Babiogórskich położonego w Zawoi na Markowych Rówienkach. Skansenik ten stanowi często bazę dla różnego rodzaju imprez kulturalnych, służy jako swego rodzaju scenografia zespołom regionalnym, nagraniom telewizyjnym itp.